Περιγραφή
Ποια είναι η "σχέση" της γλώσσας με τη φιλοσοφία, με το φιλοσοφικό στοχασμό; Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ο συγγραφέας προσπαθεί να προσδιορίσει το νόημα του γλωσσικού φαινομένου και να δείξει πως κάθε γλώσσα με το συμβολικό, σχετικό και πολυσχιδή χαρακτήρα της είναι όχι απλά όργανο επικοινωνίας, όπως συνήθως νομίζεται, αλλά σάρκα του πνεύματος, γλώσσα η οποία αποκαλύπτει αβίαστα το ανθρωποκοσμικό είναι του συμβαίνοντος σε όλες τις μορφές διάπτυξής του (καθημερινός λόγος, λογοτεχνία, επιστήμες κ.ο.κ.), εισάγοντας έτσι στο πνεύμα των χαρακτηριστικότερων προβληματισμών, οι ανοιχτοί ορίζοντες των οποίων θα αναφωτίζουν τις απαράγραπτες απαιτήσεις όλων όσοι αναζητούν την πραγματική σύζευξη αλήθειας και ωραιότητας. + Περιεχόμενα Εισαγωγικό - Προκείμενες: Οι αφετηρίες του εκφράζεσθαι. Αμεσότητα και κοσμικό συμβαίνον. Αίσθηση, Αντίληψη, Λόγος, Ονoμάζειν. Το είναι της αμεσότητας. Φαντασιακή χωροχρονικότητα. Συνυπάρχειν ανθρώπου και κόσμου. Η πνευματική φύση. Η αμεσότητα - Πρωτογενής Κοινωνία και Έκφραση: Το εκφράζεσθαι ως κοινωνείν. Το εμμεσοποιούμενο. Ανθρωποκοσμικός πνευματικός κόσμος. Συμβολικός χαρακτήρας και έκφραση. Το συμβολικό και το σύμβολο. Το μεταβαλλόμενο και το παράμονο. Το έγχρονο ως καθρέπτης του άχρονου. Τα σύμβολα της γλωσσικής έκφρασης. Το ισχύον στη σχετική έκφραση. Η εγκυρότητα. Προφορικός και γραπτός λόγος - Έκφραση και Γλώσσα: Στοιχειώδεις δομές της γλωσσικής έκφρασης. Δημιουργική αναπρόσληψη των ήχων. Φωνολογικές προϋποθέσεις, συγκλίσεις και αποκλίσεις. Η συνέχεια της ασυνέχειας. Η πρόταση-κατηγόρημα, τα μέρη του λόγου, η γραμματική. Η αποκαλυπτική φορά της γραμματικής ως συντακτική έκφραση. Έννοιες και κατηγορίες. Ενότητα γραμματικής και συντακτικού ως προϋπόθεση γλωσσικής έκφρασης. Γραμματική και συντακτικό: Λογική και Μεταφυσική. Ενότητα κατά την ενότητα κοσμικού-ανθρωποκοσμικού είναι και φαίνεσθαι. Η λογικομεταφυσική αρχή. Χωροχρονικη φαντασιακή σύνθεση. Πρόοδος και δημιουργικότητα της γλώσσας - Γλώσσα, Λόγος και Πνεύμα: Αυτοορισμός και αυτοερμηνεία. Η γλωσσική έκφραση του αυτοορισμού και οι δυσκολίες αυτοερμηνείας. Ο λόγος της γλώσσας, η λογική, το σχετικό και το απόλυτο. Δυνατότητες, συγκλίσεις, αποκλίσεις. Περιγράφειν, αναλύειν, συνθέτειν, διαλέγεσθαι, προάγεσθαι, Ο λόγος του πνεύματος ως γλωσσική έκφραση και η φορά της δυναμικής του. Η πνευματικότητα της γλώσσας ως κορυφαία μορφή του αισθάνεσθαι-αντιλαμβάνεσθαι - Διαθλάσεις: Γλώσσα και μυθικότητα, το μυθικό, η προσωποποίηση, το μυθικό στη λογοτεχνική έκφραση. Πλαστικότητα, δημιουργικότητα, έμπνευση, σχήματα λόγου. Αισθητική της γλώσσας, Το Ουτοπικό, το Συμβολικό, το Μυθικό, Νόημα και πνευματική μαρτυρία, επιστημονική, προπαγανδιστική, δεισιδαιμονική, εξουσιαστική γλώσσα. Πολιτισμικές αξίες και γλώσσα - Λέγειν και Σιωπάν: Το είναι του πνεύματος και τα όρια της γλώσσας ως μαρτυρίας. Σχετικώς εκφράζεσθαι και απολύτως εννοείν. Η σιωπή του λέγειν. Το λέγειν ως αειγενής τροφή του σιωπάν, το σιωπάν ως τροφή του λέγειν. Συμπληρωματικότητα: Πέρα απ' τη διαλεκτική. Γένεσις εις ουσίαν, θνήσκειν και λέγειν. Ανάδυση του σιωπάν - Προ-Επιλογικό: Σημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές Επίμετρο Πίνακας Ονομάτων Συγγραφέων Διάλογος και Μαρτυρίες Λεωνίδα Κοβάτση, Η Γλώσσα, η Σκέψη, η Ποίηση, η Δημιουργία Διονυσία Αναγνωστάτου, Το Tractatus του Wittgenstein εν τάχει Φώτη Καλδή, Γλώσσα, Έκφραση, Λόγος και Αίσθηση Γ. Μαγγιώση, Ο Ευνόμιος και η αποκαλυπτική δύναμη των ονομάτων Δεύτερη Γκίκα, Γλώσσα και Τραγικότητα Ι. Μητρογιάννη, Λόγος και Έκφραση Ζωής Μακρή, Λόγος δίχως όρια Μαρίας Γραμματικού, Συνταγή Ευεξίας Γούλας Γραγοτιάδου, Σκέψεις για τη Γλώσσα Κλειώς Λούμου-Μαρκάκη, Αισθήσεις: Παράγοντες γνώσης και ο ρόλος τους στην αγωγή Λίνας Γαρυφαλάκη-Νικολάου, Σκέψεις και ρήσεις σε ώρες περισυλλογής Έμμυς Κοσμίδου, Αποχαιρετιστήρια επιστολή του Gabriel Garcia Marquez +