Your location
       

Payment icons

       

Μαρξισμός και δαρβινισμός

Write a review

Description

[...] Είναι ανάγκη να γνωρίζει κανείς με ακρίβεια την πολιτική τοποθέτηση του Πάνεκουκ για να καταλάβει καλά και τα λιγότερο άμεσα πολιτικά γραπτά του, γραπτά επιστημολογικά, όπως θα μπορούσαμε να πούμε· διότι ένα τέτοιο γραπτό είναι το νεανικό κείμενό του που παρουσιάζουμε εδώ, το πολυσυζητημένο "Μαρξισμός και δαρβινισμός". Πρόκειται για ένα ορθόδοξο, «κλασικό» θα έλεγε κανείς, μαρξιστικό κείμενο. Είναι γραμμένο νωρίς, το 1911, όταν δεν είχε ακόμα υπάρξει ο αγώνας των εργατικών συμβουλίων, η ανοιχτή ρήξη με τη Σοσιαλδημοκρατία και η αντιπαράθεση με τη λενινιστική γραμμή. Αυτό μπορεί να δίνει την αίσθηση κάπως αφελούς αισιοδοξίας αναφορικά με το μέλλον της προλεταριακής επανάστασης, όπως επίσης απηχεί μια «επιστημονική» αξίωση για τον μαρξισμό τής οποίας τις υπόστροφες συνδηλώσεις ήταν ίσως νωρίς για ν' αντιληφθεί κανείς -και τις οποίες ο ίδιος ο Πάνεκουκ αργότερα, στην πολεμική προς τον Λένιν, θα έκρινε με πολύ πιο δίκαιο τρόπο. Πρέπει ωστόσο να προσέξουμε τα λεπτά σημεία της επιχειρηματολογίας του για να διαπιστώσουμε πόσο υψηλού επιπέδου θεωρία κάνει ο Άντον Πάνεκουκ, θέτοντας δύο κατά τη γνώμη μου κύρια ζητήματα που είναι ακόμα επίκαιρα: την πολιτική αμφισημία της δαρβινικής θεωρίας, αφενός, και τη σχέση του μαρξισμού ως κοινωνικής θεωρίας με τις φυσικές επιστήμες και το τεχνικό στοιχείο, αφετέρου. Αξίζει εν πρώτοις να παρατηρήσουμε τη συνέχεια που υπάρχει ανάμεσα σε αυτό το πρώιμο γραπτό του Πάνεκουκ και σ' ένα από τα κείμενά του της τελευταίας περιόδου (γραμμένο το 1944) με τίτλο "Ανθρωπογένεση". Πιστοποιεί το διαρκές μέλημά του για την ανάπτυξη μιας περιεκτικής ανθρωπολογίας στο πλαίσιο του μαρξισμού, που αποσκοπεί στη διαλεκτική ενοποίηση των πεδίων μελέτης της φύσης και του πολιτισμού ή της κοινωνίας· μιας ανθρωπολογίας που καταπιάνεται συστηματικά με το αίνιγμα των σχέσεων μεταξύ εργαλείου, γλώσσας και συνείδησης στη διαδικασία της ανθρωπογένεσης. Δεν χρειάζεται να τονίσουμε τον ρόλο που έπαιξε η εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου στο άνοιγμα αυτού του πεδίου στη σύγχρονη έρευνα, ούτε την αξία των εννοιών που πρόσφερε για ένα τέτοιο έργο. Ο υλιστικός χαρακτήρας της δαρβινικής θεωρίας ενέπνευσε από την πρώτη στιγμή ενθουσιασμό στους μαρξιστικούς κύκλους και υιοθετήθηκε βιαστικά αφήνοντας στη σκιά ορισμένες ιδεολογικές πτυχές του. [...] (Από τα "προλεγόμενα του μεταφραστή") + Περιεχόμενα Προλεγόμενα του μεταφραστή Ι. Δαρβινισμός ΙΙ. Μαρξισμός ΙΙΙ. Ο μαρξισμός και η πάλη των τάξεων IV. Ο δαρβινισμός και η πάλη των τάξεων V. Δαρβινισμός εναντίον σοσιαλισμού VI. Φυσικό δίκαιο και κοινωνική θεωρία VII. Η κοινωνικότητα του ανθρώπου VIII. Εργαλεία, σκέψη και γλώσσα ΙΧ. Ζωικά όργανα και ανθρώπινα εργαλεία Χ. Καπιταλισμός και σοσιαλισμός +
€9.54(and other offers)
9786185207670
1 item(s)
Shipping time and rates:

Λεπτομερειες

Εκδότης
ΕΠΕΚΕΙΝΑ
ISBN
9786185207670
Τύπος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Κατάσταση
Καινουριο

Συγγραφέας: PANNEKOEK ANTON

PANNEKOEK ANTON

Άντον Πάννεκουκ (1873-1960) γνωστός και με τα ψευδώνυμα Καρλ Χόρνερ (Karl Horner), Π. Άαρτζ (Ρ. Aartz) και Τζον Χάρπερ (John Harper). Γεννήθηκε στις 2 Ιανουαρίου του 1873, στο Βάσσεν, ένα μικρό χωριό της αγροτικής επαρχίας Γκέλντρε της Ολλανδίας. Από τα χρόνια που πέρασε εκεί, διατήρησε τη συνήθεια να εκφράζεται με απλότητα και αμεσότητα. Σπούδασε μαθηματικά, φυσική και αστρονομία. Πέθανε, σε ηλικία ογδόντα επτά ετών, το 1960. Πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν ήδη ευρύτατα γνωστός στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική ως θεωρητικός του μαρξισμού -με τ' όνομά του και με το ψευδώνυμο Καρλ Χόρνερ-, όχι μόνον για τη βαθιά γνώση του αλλά και για τη σχολαστική ακρίβεια, την απλότητα, τη σαφήνεια, τη ζωντάνια και την αμεσότητα που τον χαρακτηρίζουν. Γράφει απλά (όχι απλοϊκά), επειδή σκοπός του είναι να μεταδώσει τις γνώσεις του σε όσο το δυνατόν ευρύτερες μάζες εργαζομένων. Έζησε με την οικογένειά του πολλά χρόνια στη Γερμανία, δίνοντας διαλέξεις για τον μαρξισμό στις κομματικές σχολές του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, σε διάφορες πόλεις και ιδιαίτερα στο Βερολίνο και τη Βρέμη. Οι διαφωνίες του για τον στρατηγικό προσανατολισμό και την πολιτική τακτική, καθώς και η εναντίωσή του στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον έφεραν σε σύγκρουση με τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία. Ανήκε στην τάση των δυτικοευρωπαίων κομμουνιστών που, από το 1920 ήδη, διαχώρισαν τη θέση τους από την Τρίτη Διεθνή, εκφράζοντας τους έντονους ενδοιασμούς τους για τον τρόπο που οικοδομούνταν ο σοσιαλισμός στη Ρωσία. Εξαιτίας αυτών των ενδοιασμών, το ψευδώνυμό του, Καρλ Χόρνερ, αναφέρεται συχνά στο "Αριστερισμός: Παιδική ασθένεια του κομμουνισμού" (1920), στο οποίο ο Λένιν τον στηλιτεύει ως αριστεριστή. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, λόγω αυτής της ασυμβίβαστης στάσης του, οδηγήθηκε στο περιθώριο και την αφάνεια, και στη συνέχεια, σιγά σιγά, στη λήθη. Το αμερικανικό φοιτητικό κίνημα της δεκαετίας του 1960 και ο Μάης του 1968 στη Γαλλία και την Ευρώπη ξαναέφεραν τις απόψεις του στην επικαιρότητα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον γι' αυτόν έδειξαν η ομάδα Sosialisme ou Barbarie, η Καταστασιακή Διεθνής, η Αυτονομία στην Ιταλία, αλλά και πολλοί σύγχρονοι θεωρητικοί, όπως ο Τόνι Νέγκρι και ο Νόαμ Τσόμσκι (βλ. συνέντευξη του Ν. Τσόμσκι στο εισαγωγικό μέρος της αμερικάνικης έκδοσης του Workiers Counsils εκδόσεις ΑΚ Press). Από το πλήθος των άρθρων και των βιβλίων που έγραψε, στα ελληνικά έχουν εκδοθεί "Το εργατικά συμβούλια", εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος (μετάφραση Θ. Μιχαήλ) και "Ο Λένιν ως φιλόσοφος", εκδόσεις Ύψιλον/βιβλία (μετάφραση Ζ. Δεμαθάς και Γ. Σιούνας).

Παρόμοια Προϊόντα